Czym jest Rządowa Tarcza Antyinflacyjna?
Rządowa Tarcza Antyinflacyjna to pakiet rozwiązań prawnych wprowadzony pod koniec 2021 roku, by złagodzić skutki inflacji, zwłaszcza rosnących cen energii, gazu i żywności. Główne działania programu objęły:
- czasowe obniżki stawek VAT na podstawowe produkty spożywcze, energię, gaz i paliwa,
- zniesienie akcyzy na energię elektryczną,
- zmniejszenie opłat dystrybucyjnych,
- wprowadzenie dodatku osłonowego dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach.
Tarcza obowiązywała głównie w latach 2022-2023.
Zakres obniżek VAT w ramach tarczy
W ramach Tarczy Antyinflacyjnej obniżono lub wprowadzono zerową stawkę VAT na:
- Podstawowe produkty spożywcze: mięso, ryby, produkty mleczarskie, pieczywo, zboża, warzywa, owoce i ich przetwory, a także napoje z co najmniej 20% zawartością soku oraz napoje mleczne i roślinne.
- Energię i paliwa: energia elektryczna (w tym na stacjach ładowania pojazdów), gaz ziemny, ciepło systemowe oraz paliwa silnikowe (olej napędowy, benzyna, biokomponenty, autogaz LPG).
- Środki dla rolnictwa: nawozy i inne środki wykorzystywane w produkcji rolnej.
Obniżki VAT na żywność - szczegóły
Według szacunków, dzięki obniżce VAT na żywność Polacy zaoszczędzili ok. 12 mld zł, a do końca 2023 roku kwota ta mogła wzrosnąć nawet do 19 mld zł.
Redukcja VAT na energię i paliwa
Tarcza obniżyła również stawki VAT na energię elektryczną (z 23% do 5%) i gaz ziemny (z 23% do 8%).
Obniżki te obowiązywały początkowo od lutego do lipca 2022 roku w ramach Tarczy 2.0, a później przedłużano je w różnych formach.
Wsparcie dla gospodarstw domowych
Ważnym elementem tarczy było wsparcie finansowe dla gospodarstw domowych o niskich dochodach, które miało chronić je przed ubóstwem energetycznym. Dofinansowanie to nie obejmowało przedsiębiorstw.
Aby otrzymać dodatek osłonowy, należało złożyć wniosek w urzędzie gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.
Dodatek osłonowy - szczegóły
W 2022 roku wysokość dodatku osłonowego wynosiła od 400 zł do 1150 zł rocznie, w zależności od wielkości gospodarstwa domowego i dochodu. Przykładowo, 6-osobowa rodzina z dochodem do 1500 zł miesięcznie na osobę mogła otrzymać 1150 zł.
Świadczenie, wypłacane po złożeniu wniosku w urzędzie gminy, objęło około 6,8 miliona gospodarstw domowych.
Wpływ inflacji na Polaków
Rosnąca w Polsce inflacja znacząco podniosła koszty życia, windując ceny żywności, energii elektrycznej, gazu i paliw.
Rządowa Tarcza Antyinflacyjna, poprzez obniżki VAT i dodatki osłonowe, pomogła złagodzić te negatywne skutki, choć w perspektywie długoterminowej wysoka inflacja wciąż hamuje wzrost realnych dochodów i pogłębia nierówności społeczne. Mimo to rządowe programy antyinflacyjne były ważnym wsparciem w stabilizacji sytuacji finansowej wielu Polaków.
